Үйге және кеңсеге су кулері не үшін керек
Құрылғы бөтелдің өзі істей алмайтын үш нәрсені атқарады: суды көтеріп ұстап тұрады, оны салқындатады және шәй ішетіндей етіп қыздырады. Осы үшеуінің ішінде ең маңыздысы — біріншісі. Он тоғыз литрдің салмағы ірі иттің салмағымен бірдей, оны күніне он рет стаканға дейін көтеруге ешкім құлықты емес — сондықтан бөтелдегі суды жабдықсыз сирек әрі аз уақыт ішеді.
Екінші дәлел тұрмыстық: қыздыру үстелден шәйнекті алып тастайды. Кеңседе бұл бірден байқалады — шәйнек алдындағы кезек жоғалады, өйткені ыстық су шүмектен ағады және оны күтудің қажеті жоқ. Үшінші дәлел — тұтыну: ауыз суға арналған кулер көз алдында тұрады, сондықтан бөтелке тоңазытқышта жасырылып тұрған кездегіден отбасы айтарлықтай көп су іше бастайды.
Бағалар тізімінде бір құрылғыны әртүрлі атайды: кулер, су диспенсері, су таратқыш. Бұл сөздердің арасында айырма жоқ — бұл екі түрлі тауар емес, аударма мен сатушының әдеті ғана.
Еденге қойылатын және үстел үсті су кулері: қоюдың екі тәсілі
Орнатылуы бойынша құрылғылар дәл екіге бөлінеді. Еденге қойылатын су кулері еденде тұрады, бойы белге дейін жетеді, оған тумба да, үстел де керек емес: оны ас үйдің бұрышына, кеңсе дәлізіне, ресепшн жанына қояды. Корпусының ішінде әдетте шкаф болады — стақандарға немесе қосалқы бөтелге арналған.
Үстел үсті кулерін тумбаға, терезе алдына немесе ас үй үстелінің бетіне қояды, ол шәйнектің орнын алады. Оны еденге қойылатынына орын жоқ жерге алады: шағын ас үй, жалға алынған пәтер, екі адамдық кабинет. Көлемі мен салмағы жайлы толығырақ — үстел үсті модельдерінің жеке бетінде, мұнда басқасы маңызды: еден мен үстелдің арасындағы таңдау модельді таңдаудан бұрын жасалады, кейін емес.
Толығырақ: Үстел үсті су кулері
Үшінші белгі де бар — ыдыс қайда орналасады. Классикалық нұсқада бөтел жоғарыда, мойнымен төмен тұрады. Екінші нұсқа — төменнен жүктелетін құрылғы — оны тумбаның ішіне жасырады, он тоғыз литрді иыққа көтерудің мүлде қажеті болмайды. Бұл бөлек әңгіме, оның өз беті бар.
Толығырақ: Бөтелі төменнен жүктелетін су кулерлері
Корпустың ішінде не бар: құрылғы қандай тораптардан құралған
Сырттай модельдер бір-біріне ұқсас, фотосурет бойынша таңдаудың мәні жоқ. Ал ішінде жоғарыдан жүктелетін кез келген құрылғының тораптар жиынтығы бірдей, оны алдын ала түсініп алған жөн: тұрмыстық сұрақтардың бәрі дерлік — неге ағады, неге суытпайды, бөгде дәм қайдан шықты — бес тораптың біріне тіреледі.
| Торап | Не істейді | Неге әсер етеді |
|---|---|---|
| Инесі бар қабылдағыш торап | Тығынды тесіп, бөтелдің мойнын ұстап тұрады | Ыдысты ауыстырғанда ағу, ауаның кіруі |
| Салқын су багы | Салқындатылған су қорын сақтайды, әдетте 2–3 литр | Қатарынан неше стақан салқын су құюға болады |
| Қыздырғышы бар ыстық су багы | Шамамен бір литр суды 90 градусқа дейін қыздырады | Режимге шығу жылдамдығы және электр шығыны |
| Шүмектер | Су береді: иінтірек, түйме немесе клапан | Ыңғайлылық және балалар үшін қауіпсіздік |
| Тамшы науасы және дренаж | Тамшыларды жинайды, қолмен төгіледі | Ұмытып кетсе, құрылғының астында шалшық пайда болады |
Ішіндегі су өздігінен ағады. Бөтел мойнымен төмен тұрады, бактардағы деңгей оған көпіршік болып кіретін ауаның есебінен ұсталады, ал таныс бүлк-бүлк дыбысы — ақаудың белгісі емес, жүйенің жұмысы. Қарапайым құрылғыда сорғы мүлде жоқ, сондықтан гидравликалық бөлігінде бұзылатын нәрсе де жоқтың қасы.
Шүмектер басқа тораптардан гөрі көбірек ерекшеленеді, әрі бұл күн сайын жұмыс істейтін жалғыз торабыңыз. Иінтіректі шүмек кружкамен басқанда ашылады — қолыңыз бос болмаған кезде ыңғайлы, бірақ дәл сол көбіне орнына толық қайтпай қалады. Түймелі шүмекті саусақпен басу керек, ол сирек тамшылайды. Бекіткіші бар клапанды шүмекті ыстық су шүмегіне орнатады: қайнаған су құю үшін алдымен бекіткішті жылжыту керек, адамдар сұрайтын балалардан қорғаныс та осы. Үйде бала болса, сипаттамадағы жалпы қауіпсіздік класына емес, соған қарау керек.
Құрылғы неге ағады
Себебі үшеу, бәрі де тұрмыстық. Біріншісі — бөтел қисық қойылған, ине тығынды ортасынан тесе алмаған, су мойын бойымен сыздықтайды. Екіншісі — тамшы науасы толып кеткен: оған бір-бір жарым стақан су сыяды, одан әрі су еденге ағады. Үшіншісі — шүмек толық жабылмаған; иінтіректі шүмектердің астына қақ ұнтағы түссе, олар кейде орнына қайтпайды. Бактың шынымен ағуы едәуір сирек кездеседі, оны бір белгісінен тануға болады: шалшық ешкім су құймаса да, өздігінен пайда болады.
Бөгде дәм қайдан шығады
Судан емес, бактан. Салқын су багында су сағаттап тұрады, қабырғаларында бірте-бірте биоқабыршақ пайда болады — алғашқы апталарда зиянсыз, бірақ уақыт өте келе көнерген дәм беретін жұқа шөгінді. Бакты иіске қарап емес, кесте бойынша жуатыны сондықтан: иіс сезілген кезде қабыршақ әбден қалыңдап қалады, оны тек торапты бөлшектеп қана кетіруге болады.
Екінші көзі — бактан шүмекке баратын түтік. Құрылғы ұзақ уақыт сусыз тұрса, ол құрғап қалады, іске қосқаннан кейінгі алғашқы стақандардан бөгде дәм шығады. Екі литрдей суды ағызып, төгіп тастаңыз — одан кейін су қалыпты болады. Дәл осы әдіс тасымалдаудан кейін де, құрылғы розеткадан ажыратылған ұзақ демалыстан кейін де жарайды.
Үшінші, ең жағымсыз көзі — екі-үш апта ашық тұрған бөтелдің өзі. Құрылғы оны ешқалай түзете алмайды: ол суды сақтайды және температурасын өзгертеді, бірақ сүзбейді де, зарарсыздандырмайды да. Сондықтан тапсырыс көлемін ашылған ыдыс келесі жеткізуді күтіп тұрмай, бір-бір жарым аптада таусылатындай етіп таңдайды.
Бактың материалы туралы бөлек сұраған жөн. Арзан модельдерде олар пластик, қымбаттауларында — тот баспайтын болат. Айырма қауіпсіздікте емес, күтімде: тот баспайтын болат оңай жуылады және иісті ұстамайды, ал бірнеше жыл қызмет еткен пластик бакты түбегейлі тазарту енді мүмкін болмайды. Он жыл ұстағалы отырған құрылғыда бұл — артық ақша төлеуге аянбайтын тармақ.
Модельдің сипаттамасында өнімділіктің екі көрсеткіші кездеседі — салқын және ыстық су бойынша сағатына неше литр. Оларды бактың көлемімен бірге оқыған жөн. Өнімділігі сағатына екі литр болатын үш литрлік бак қатарынан үш стақаннан кейін салқын су таусылып, шамамен бір жарым сағаттан кейін ғана қайта пайда болатынын білдіреді. Отбасы үшін бұл маңызды емес, он бес адамдық кеңсе үшін — шешуші көрсеткіш, компрессорлы модельдер электрондыларынан дәл осы жерде озып шығады.
Құрылғы суды қалай салқындатады және қыздырады
Салқындату екі түрлі болады, әрі бұл сатып алмас бұрын түсініп алуға тұратын жалғыз техникалық мәселе. Электронды салқындату Пельтье элементімен жұмыс істейді: дыбыссыз, арзан, суды салқын етеді — шамамен қыстағы крандағы судай. Компрессорлы салқындату тоңазытқыш секілді жасалған: нағыз суықты береді, қорды тезірек толтырады, бірақ оның қосылғаны естіледі.
Екеуінде де қыздыру бірдей — бөлек бакта орналасқан спираль, температурасы шамамен тоқсан градус. Кулер нағыз қайнаған су бермейді: жүз градусқа дейін қыздырмайды, шәй демдеуге бұл жеткілікті, бірақ міндетті түрде бұрқылдап қайнаған суды қалайтын адамға жарамайды. Қыздырғышы жоқ кулер де кездеседі: арзанырақ, балалармен қауіпсізірек, кішкентай баласы бар отбасылар оны әдейі таңдайды.
Өлшемі, салмағы және электр: құрылғы қайда тұрады
Өлшеу сатып алғаннан кейін емес, бұрын жасалады. Еденге қойылатын модельдің табаны шамамен 30-ға 33 сантиметр, биіктігі 90–100 сантиметр, ал үстіне бөтел қойғанда жалпы биіктігі бір жарым метрге жетеді. Үстел үсті моделі екі есе аласа, шамамен 50 сантиметр, бірақ табаны дерлік сондай: үстел бетінде ол тұғырымен қоса шәйнектің орнын алады.
| Құрылғы түрі | Бөтелсіз өлшемі | Салмағы | Қыздыру | Салқындату |
|---|---|---|---|---|
| Үстел үсті | 30 × 33 × 50 см | 8–10 кг | 450–500 Вт | 60–70 Вт |
| Еденге қойылатын, электронды салқындату | 30 × 33 × 95 см | 12–14 кг | 500 Вт | 70–90 Вт |
| Еденге қойылатын, компрессорлы | 31 × 35 × 100 см | 15–18 кг | 500 Вт | 100–120 Вт |
Төлқұжаттағы қуат — тұрақты тұтыну емес, ең жоғарғы мән. Қыздырғыш пен суыту бөлігі термостат бойынша қосылады және тәуліктің көп бөлігінде үнсіз тұрады, сондықтан кеңседе әдеттегідей пайдаланғандағы нақты шығын шағын тоңазытқыштың шығынымен шамалас. Шоттың негізгі бөлігін қыздыру береді: бір литр суды тәулік бойы тоқсан градуста ұстау үш литрді салқындатудан қымбатқа түседі.
- Розетка бір жарым метрдің аясында болсын: тұрақты жүктеме астындағы ұзартқыш — жаман әдет
- Қабырғадан кемінде он сантиметр, компрессорлыда — он бес сантиметр арақашықтық
- Тегіс еден: тегіс емес еденде құрылғы гуілдейді, ал тамшы науасы қисайып тұрып, ағып кетеді
- Батареяның, плитаның жанына және күн түсетін жерге қоймаңыз — салқындату жарты күшімен жұмыс істейді
- Бөтелді иыққа салып тұруға болатын бос орын, ал үстел үсті кулеріне аспалы шкафқа дейінгі биіктік те керек
Салмақтың өзі емес, сумен бірге алғандағы салмағы маңызды. Он бес килограмм құрылғыға он тоғыз литр қосылса — төрт аяққа түсетін отыз төрт килограмм. Үстел үсті моделін босаң тумбада ұстамаған жөн, ал еденге қойылатынын түгі қалың кілемге қоймаңыз: аяқтары батып кетеді, құрылғы шайқалады, бөтел ауыстырғанда бұл бірден сезіледі.
Шуы салқындату түріне байланысты. Электронды салқындату іс жүзінде естілмейді, онда тек шағын желдеткіш жұмыс істейді. Компрессорлысы сағатына бірнеше рет қосылады, дыбысы тоңазытқыштікіндей: кеңседе ол жалпы шудың ішінде білінбей кетеді, жатын бөлмеде анық естіледі. Үйге кейде әдейі аздау суытатын құрылғы алатын жалғыз себеп, бәлкім, осы.
Розетка туралы тағы бір рет, өйткені көбіне сонда сүрінеді. Құрылғы тәулік бойы қосулы тұрады, ал шәйнек пен микротолқынды пеш қосылған үштік оған көрші бола алмайды: қыздырғыш кез келген сәтте қосылады, жалпы жүктеме автоматты дәл кеңседе түс болып, ыстық су бәріне бірдей керек болған кезде ағытады.
Құрылғыны тек тік күйінде тасымалдайды. Компрессорлы модель жатқызылып тасымалданса, май компрессордан түтіктерге ағып кетеді, оны бірден қосуға болмайды — бірнеше сағат, жақсысы бір тәулік тұруына мүмкіндік беру керек. Электрондыға бұл қауіп төндірмейді, онда компрессор да, май да жоқ. Ереже қарапайым әрі есте сақтауға тұрарлық: көшкенде құрылғы жүк салғыштағы қораптардың үстінде жатып емес, тік тұрып, бекітілген күйде тасымалданады.
Шотты үнемдеуге бір әдет көмектеседі — түнде және демалыс күндері қыздыруды өшіріп қою. Құрылғылардың көбінде артқы қабырғасында осы үшін арнайы ажыратқыш бар. Ал салқындатуға тимеген дұрыс: салқын су багы температураны баяу жинайды, таңертең түске дейін салқын су болмайды. Кеңседе қыздыру ажыратқышын әдетте жұма күні кешке өшіреді, дүйсенбі бұдан ештеңе жоғалтпайды.
Алматыда су кулерін сатып алу немесе жалға алу
Сатып алу үстел үсті кулері үшін 34 900 ₸, электронды салқындатуы бар еденге қойылатыны үшін 45 000 ₸ және компрессорлысы үшін 69 000 ₸ бастап басталады. Құрылғы сіздікі болып қалады, көшкенде алып кетуге де, сатуға да болады, ешкімге тәуелді болмайсыз.
Жалға алу алғашқы төлемді алып тастайды: ақы айына төленеді, ал айына 15 бөтелден бастап тұрақты тапсырыс берсеңіз, ол мүлде нөлге түседі. Қаладағы су жеткізу қызметінің бәрі дерлік осылай жұмыс істейді, кеңсе үшін жауап көбіне осы. Мерзімі бойынша тиімділік шегі қай жерден өтетіні жалға алу бетінде талданған; қысқаша айтқанда, үнемі пайдаланса, сатып алу бір жарым-екі жылда өзін ақтайды.
Толығырақ: Су кулерін жалға алу
Үйге қандай кулер жақсы: рейтингтің орнына төрт сұрақ
Модельдер рейтингі оларды оқып үлгергенше ескіреді. Олардың орнына — жауабы таңдауды екі-үш нұсқаға дейін тарылтатын төрт сұрақ:
- Аптасына қанша су кетеді. Жиырма литрге дейін электронды салқындату жетеді, одан көп болса — компрессорлысын алыңыз.
- Ол қайда тұрады. Орынды сатып алмай тұрып өлшеңіз: еденге қойылатынына арт жағынан бос орын керек, үстел үстіне — аспалы шкафқа дейінгі биіктік.
- Бөтелді кім ауыстырады. Он тоғыз литрді көтеретін адам болмаса, төменнен жүктелетін модельдерді қараңыз.
- Қайнаған су керек пе және үйде балалар бар ма. Ыстық су шүмегін қорғанысымен алу немесе қыздырусыз-ақ жүре беру осыған байланысты.
Бөтелсіз су кулері туралы бөлек айтайық: ондай да болады, су корпус ішіндегі сүзгілер арқылы су құбырынан келеді. Бұл пурификатор (пурифайер), оның экономикасы басқа және өз беті бар.
Құрылғыны сатып алудағы бес қателік
Қателіктер жылдан жылға қайталанады, олардың бәрі дерлік сатып алған сәтте емес, одан бір айдан кейін ақшаға түседі.
- Тек бағаға қарап алу. Ең арзан құрылғы әдетте қыздырусыз немесе бір литрлік бакпен келеді, бір айдан кейін салқын су қатарынан екі стақанға ғана жететіні белгілі болады
- Қолдан сатып алу. Бағасы екі есе төмен, бірақ бұрынғы иесінде бактың ішінде не болғанын тексеру мүмкін емес, ал сатып алғаннан кейінгі санитариялық өңдеу мен жөндеу сіздің мойныңызға түседі
- Орынды өлшемеу. Қуысқа сыймайтын немесе аспалы шкафқа тірелетін құрылғыны бұзылғанынан гөрі жиі қайтарады
- Бөтелді кім ауыстыратынын ойламау. Үйде он тоғыз литрді көтеретін ешкім болмаса, жүктеудің басқа түрі керек, оны сатып алғанға дейін шешу қажет
- Қасбеттегі атауға қызығу. Бұл санаттағы корпустар мен электроника бір зауыттардан келеді, маркалар арасындағы айырма салқындату түрлерінің арасындағы айырмадан аз
Бөлек жағдай — құрылғыны кіші ыдысқа арнап алу әрекеті. Бағалар тізімінде 5 литрлік су кулері кездеседі: бұл дүкеннен алынған бөтелкеге арналған ықшам үстел үсті таратқышы. Ол бар және жұмыс істейді, бірақ оған су төрт есе жиі құюға тура келеді, ал кіші ыдыстағы бір литр бөтелдегі бір литрден едәуір қымбат. Мұнда үнем жоқ, ықшамдық бар, ондай модельді тек соның үшін ғана алған жөн.
Екінші жиі кездесетін үміт — құрылғы суды жақсартады деген. Жақсартпайды. Ол суды сақтайды, салқындатады және қыздырады, бірақ сүзбейді: ішке не түссе, стақанға да соны құясыз. Сапа корпустағы баға белгісімен де, панельдегі режимдер санымен де емес, судың таңдалуымен және ашылған бөтелдің қанша уақытта таусылатынымен шешіледі.
Сирек ойланатын үшінші мәселе — қызмет мерзімі мен қосалқы бөлшектер. Тұрмыстық құрылғы ұқыпты пайдаланса, жеті-он жыл қызмет етеді және түгелдей бұзыла қоймайды: қыздырғыш немесе шүмек істен шығады, екеуі де ауыстырылады. Сатып алар алдында кепілдіктің ұзақтығын емес, үш жылдан кейін осы модельге шүмек табыла ма, соны сұраған жөн.
Төртіншісі: кез келген шешім сатып алу болуға міндетті емес. Құрылғы бір-бір жарым жылға, жөндеу кезеңіне немесе жалға алынған пәтерге керек болса, жалға алу дәл сол мәселені алғашқы төлемсіз шешеді, ал айына 15 бөтелден бастап тұрақты тапсырыс берсеңіз, ол ештеңе тұрмайды. Бұл есептің талдауы жалға алу бетінде — мұнда нұсқаның біреу емес, екеу екенін есте сақтау жеткілікті.
Толығырақ: Су кулерін жалға алу
Ең соңғысы — қабылдап алу. Құрылғыны бір аптадан кейін емес, курьердің көзінше тексерген жөн: қосып, ыстық судың дайын болуын күтіп, әр шүмектен бір стақаннан құйыңыз. Ыстық су багы режимге бірнеше минутта шығады, салқыны — шамамен бір сағатта, сондықтан қабылдау сәтінде салқынды тексере алмайсыз, бірақ қыздыруды, ағудың жоқтығын және шүмектердің бірқалыпты жүрісін бірден көруге болады. Бірдеңе дұрыс болмаса, құрылғыны алғашқы күні ауыстыру кез келген басқа күнге қарағанда оңай.
Еденге қойылатын су диспенсері: күтім және санитариялық өңдеу
Кез келген құрылғының ішінде су тұрып, күтіп тұратын бак бар. Оны жарты жылда бір рет жуып, зарарсыздандыру керек — әйтпесе қабырғаларында биоқабыршақ пайда болып, судың дәмі мұрын сезгеннен бұрын өзгереді. Жалға берілген құрылғыларға санитариялық өңдеуді өзіміз жасаймыз, сатып алынғандарына — сол чаттағы өтінім бойынша.
Өңдеулердің арасында үш әдет жеткілікті: шүмектер мен тамшы науасын сүртіп тұру, бакқа шәйнектегі суды құймау және ашылған бөтелді бір-екі аптадан артық ұстамау. Кеңселерде сүрінетін тағы бір ұсақ-түйек: құрылғыны қабырғаға және батареяға тақап қоюға болмайды — арттағы тор жылуды шығарады, бос орын болмаса, салқындату жарты күшімен жұмыс істейді.
Диспенсерге арналған су: қандай бөтел келеді
Он тоғыз литрлік ыдыстың мойны стандартты, сондықтан кулерге арналған 19 литрлік су қалада сатып алынған кез келген құрылғыға келеді — поликарбонаттағы да, ПЭТ-тегі де. Диспенсерге арналған бөтелді өзіміз әкеліп, орнына қоямыз, ал босын келесі жеткізуде алып кетеміз, сондықтан оны өзіңізге сирек ауыстыруға тура келеді.
Қала бойынша жеткізу 2 бөтелден бастап тегін, бір бөтелдің бағасы 1 490 ₸ бастап басталады және көлем өскен сайын төмендейді. 10:00 дейін берілген өтінім әдетте сол күні жолға шығады, уақыт аралықтары — 9–13, 13–17, 17–21. Орнату мен алғашқы іске қосуды курьер жасайды: тығынды қалай алу керегін, ауаны қайда шығару керегін және салқын су неше минуттан кейін пайда болатынын көрсетеді.
